Belino takipçilerine merhaba! Bu yazımız “İskan ne demek coğrafya” konusunu seven herkes için hazırlandı.
Kayseri Otogarında Başlayan O Gece ve “İskan Ne Demek Coğrafya?” Sorusunun İçimde Açtığı Yer
Kayseri’de yaşayan biriyseniz bazı akşamlar gökyüzü fazla geniş gelir insana. Özellikle sonbaharda… Hava erken kararır ama şehir kolay kolay susmaz. Tramvayların sesi uzaktan gelir, insanlar telaşla evlerine yetişir, Erciyes’in üstünde ince bir sis dolaşır. O anlarda kendimi hep biraz eksik hissediyorum ben. Sanki herkes bir yere ait ama ben hâlâ yerimi bulmaya çalışıyormuşum gibi.
Geçen yıl tam da böyle bir akşamda otogarda oturuyordum. Elimde sıcak bir çay vardı ama içim üşüyordu. Üniversiteden mezun olalı aylar olmuştu. Herkes hayatını kurmaya başlamıştı. Kimisi nişanlanmış, kimisi işe girmişti. Ben ise sürekli günlük yazıyor, uzun yürüyüşlere çıkıyor ve geceleri odamın ışığını kapatmadan uyuyordum. Çünkü karanlık bazen insanın içindekileri fazla büyütüyor.
O gece Ankara’dan gelecek eski bir arkadaşımı bekliyordum. Liseden beri görüşmediğim biri… Adı Mert. Coğrafya öğretmeni olmuştu. Ben ise hâlâ ne yapmak istediğini tam çözememiş biriydim.
Otogardaki bankta otururken duvardaki büyük haritaya dalıp gitmiştim. İnsan bazen sadece bir yere bakıyor gibi görünür ama aslında geçmişine bakıyordur.
Mert geldiğinde beni sıkıca sarıldı. O sarılmanın içinde yıllar vardı. Değişmişti ama gözleri aynıydı. İnsan bazı gözleri unutmuyor.
“Çok zayıflamışsın,” dedi.
Gülümsedim.
“Biraz kafam dolu sadece.”
Beraber yürümeye başladık. Hava soğuktu. Kayseri geceleri serttir; insanın yüzüne yalnızlığını vurur bazen.
Bir Coğrafya Defteri ve İçimde Kalan Cümleler
Mert bizde kaldı o gece. Annem mantı yaptı, babam çay koydu. Evde uzun zamandır ilk kez gerçek bir misafir vardı. Ben de uzun zaman sonra ilk kez kendimi biraz canlı hissettim.
Gece herkes uyuduktan sonra balkona çıktık. Elimizde çay bardakları vardı. Kayseri’nin ışıkları uzakta parlıyordu.
Mert öğretmenlikten bahsetmeye başladı. Öğrencilerinden, sınıftaki komik anlardan…
Sonra bir anda bana dönüp:
“Geçen hafta çocuklardan biri bana ‘İskan ne demek coğrafya?’ diye sordu,” dedi.
Nedense o cümle içime oturdu.
Ben de düşündüm gerçekten… İskan ne demekti?
Mert anlatmaya başladı.
“Coğrafyada iskan, insanların yerleşmesi demek. Bir yere ev kurması, yaşam oluşturması, orayı kendine ait hissetmesi…”
Bir süre sustuk.
O an içimde garip bir şey oldu. Çünkü ben uzun zamandır hiçbir yere ait hissedemiyordum kendimi.
Bir şehre ait olmak başka, bir hayata ait olmak başka şeydi.
İnsan Bazen Kendi İçine Yerleşemiyor
O gece uyuyamadım. Odama geçip günlüğümü açtım. Sayfanın en üstüne büyük harflerle şunu yazdım:
“İSKAN: İNSANIN BİR YERE YERLEŞMESİ.”
Sonra uzun süre kalemi elimde tuttum.
Peki insan kendi içine yerleşemiyorsa ne oluyordu?
Son aylarda sürekli bunu hissediyordum. Sabahları geç uyanıyor, sebepsiz yere yoruluyor, geleceği düşündükçe içim daralıyordu. Arkadaşlarımın hayatı ilerlerken ben aynı yerde kalmış gibiydim.
Ama kimseye anlatamıyordum bunu.
Çünkü bizim şehirde erkekler duygularını çok açık yaşamaz. Güçlü görünmek gerekir. Sessiz olmak gerekir. Ama ben içimdeki ağırlığı artık taşıyamıyordum.
Günlüğe saatlerce yazdım o gece.
Çocukluğumu düşündüm. İlkokula başladığım günü… Babamın beni sırtına aldığı akşamları… Annemin cam kenarında sessizce örgü ördüğü kış gecelerini…
Belki de insanın ilk iskanı çocukluğuydu.
İlk yerleştiği yer orasıydı.
Erciyes’in Eteklerinde Geçen Bir Sabah
Ertesi gün Mert’le birlikte Erciyes tarafına doğru çıktık. Hava açıktı. Dağın heybeti insana hem korku hem huzur veriyor.
Bir kafeye oturduk. Sessizdik.
Sonra ben dayanamadım.
“Hiç kaybolmuş hissediyor musun?” diye sordum.
Mert kahvesinden bir yudum aldı.
“Herkes hissediyor,” dedi. “Bazıları saklıyor sadece.”
O an boğazım düğümlendi.
Çünkü ben uzun zamandır herkesin benden daha güçlü olduğunu sanıyordum.
Sonra konu yine coğrafyaya geldi. İskan türlerinden bahsetmeye başladı. Toplu yerleşmeler, dağınık yerleşmeler, kırsal alanlar…
Ama ben aslında başka bir şey düşünüyordum.
İnsanların birbirine yerleşmesini…
Bir insanın hayatına dahil olmayı…
Bir şehir gibi sevilmeyi…
Sevdiğim Kız ve İçimde Kalan Sessizlik
Tavsiye Ettiğimiz İçerik: İskan ne anlama gelir ?
Bazen bazı duygular yıllarca insanın içinde kalıyor.
Ben bunu en iyi Elif’te öğrendim.
Üniversitedeyken seviyordum onu. Kimseye söylemedim. O gülerken dünyanın sesi azalıyor gibiydi. Bir insanın yanında kendini evinde gibi hissedersin ya… İşte öyleydi.
Ama cesaret edemedim.
Sonra mezun olduk.
Bir gün sosyal medyada nişanlandığını gördüm.
O gece odamın ışığını kapatamadım.
İnsan bazen birini değil, ihtimali kaybedince üzülüyor.
Belki birlikte yaşayacağımız hayatı düşündüğüm için bu kadar canım yanmıştı.
Belki onun yanında kendi içime yerleşebileceğimi sandığım için…
İskan Ne Demek Coğrafya? Sorusunun Bende Uyandırdığı Şey
O günden sonra bu soruyu farklı düşünmeye başladım.
İskan sadece insanların bir bölgeye yerleşmesi değildi benim için artık.
Bir insanın bir hayale yerleşmesiydi.
Bir şehrin insanın ruhuna işlemesiydi.
Bir annenin mutfaktaki kokusuydu.
Bir dostun omzuna başını yaslayabilmekti.
Bir gün yorulduğunda dönecek yerinin olmasıydı.
Coğrafya bazen sadece haritalar değil bence. İnsan ruhu da bir coğrafya.
Ve bazı bölgeler deprem gibi.
Bazıları kurak.
Bazıları bahar.
Ben uzun süre içimde kurak bir yerde yaşadım.
Ama sonra şunu fark ettim…
İnsan tamamen kaybolmuyor.
Sadece yeniden yerleşecek bir yer arıyor.
Kayseri Sokaklarında Eve Dönerken
Mert Ankara’ya döndükten sonra birkaç gün boyunca yalnız dolaştım şehirde.
Cumhuriyet Meydanı’ndan geçtim.
Pastırma kokuları arasında yürüdüm.
Tramvaya bindim.
İnsanları izledim.
Bir adam çocuğunun elini tutmuştu. Yaşlı bir teyze poşet taşıyordu. Genç bir çift kahkaha atıyordu.
Herkes bir yere yetişiyordu.
Ve ilk kez kendimi o kadar da kopuk hissetmedim.
Çünkü hepimiz aslında aynı şeyi yapıyorduk:
Kendimize ait bir yer arıyorduk.
Belki bir evde.
Belki bir insanda.
Belki bir şehirde.
Belki de sadece kendi kalbimizde.
Belino okurlarıyla “İskan ne demek coğrafya” konusunu paylaşmak gerçekten güzeldi. Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere!
Hayatın En Sessiz Anlarında Öğrendiğim Şey
Şimdi dönüp baktığımda o geceyi unutamıyorum.
Bir otogar bankında başlayan o sıradan sohbet, içimde yıllardır duran boşluğu fark etmeme neden oldu.
“İskan ne demek coğrafya?” sorusu belki ders kitaplarında birkaç cümleyle açıklanıyor.
Ama bende bıraktığı anlam çok daha büyüktü.
Çünkü ben o gece şunu öğrendim:
İnsan sadece bir eve yerleşmiyor.
Bir duyguya da yerleşiyor.
Bir anıya…
Bir sese…
Bir kokunun içine…
Ve bazen en zor şey, başka bir yere değil, kendi içine yerleşebilmek oluyor.
Hâlâ her şeyi çözmüş değilim.
Hâlâ bazı geceler neden mutsuz olduğumu bilmiyorum.
Ama artık kendime daha dürüstüm.
Üzülüyorsam kabul ediyorum.
Özlediysem hissediyorum.
Kırıldıysam saklamıyorum.
Çünkü insan duygularını susturdukça içindeki şehir terk edilmiş bir yere dönüyor.
Ben artık içimde hayat olsun istiyorum.
Belki yavaş yavaş oluyor da…
Geçenlerde günlüğümün son sayfasına şunu yazdım:
“Bir gün insan gerçekten ait hissettiği yere ulaşıyor mu bilmiyorum. Ama aramaktan vazgeçmediği sürece tamamen kaybolmuyor.”